Jak kształtuje się cena zielonych certyfikatów OZE na rynku?
Cena zielonych certyfikatów OZE kształtuje się na podstawie wielu czynników rynkowych i regulacyjnych, które wpływają na równowagę między podażą a popytem. Ten mechanizm jest podstawą funkcjonowania rynku certyfikatów, które stanowią świadectwa pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych. Zrozumienie, jak formuje się cena tych instrumentów, jest kluczowe dla inwestorów, przedsiębiorców i odbiorców energii. W artykule szczegółowo wyjaśniamy, jakie elementy oddziałują na wycenę zielonych certyfikatów oraz jakie tendencje obserwujemy na rynku w ostatnich latach.
Czym są zielone certyfikaty OZE i gdzie są notowane?
Zielone certyfikaty to świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii (OZE). Stanowią one instrument wsparcia rozwoju tej branży oraz aktywo handlowe funkcjonujące na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) w Warszawie[1][2]. Obrót certyfikatami na TGE pozwala na transparentne ustalanie ich ceny przez mechanizmy rynkowe.
Dzięki tym dokumentom producenci energii z OZE mogą dodatkowo zarabiać, sprzedając swoje prawa majątkowe zainteresowanym podmiotom zobowiązanym do ich umorzenia. Cena jest więc wynikiem wymiany pomiędzy stroną podażową, reprezentowaną przez wytwórców energii oraz stroną popytową, którą stanowią sprzedawcy energii oraz duzi odbiorcy energii elektrycznej[1][3].
Jak na rynku kształtuje się cena zielonych certyfikatów?
Cena zielonych certyfikatów jest w pełni rynkowa i zależy głównie od relacji między podażą a popytem[1][4]. Podaż to liczba certyfikatów generowanych przez instalacje OZE, natomiast popyt pochodzi z wymogów ustawowych nakładających na podmioty zobowiązane obowiązek ich umarzania[1][3].
Im większa liczba działających instalacji OZE i wydanych certyfikatów, tym wyższa podaż, co przy stałym lub malejącym obowiązku umorzenia prowadzi do obniżenia cen[5][6]. Analogicznie wzrost poziomu obowiązku OZE zwiększa popyt, co może windykować ceny w górę[3][7].
W ostatnich latach rynek przeszedł w fazę nadpodaży, która doprowadziła do spadku cen do historycznie niskich poziomów. W 2025 roku średnia cena wynosiła zaledwie około 26,94 zł/MWh, podczas gdy jeszcze w 2023 roku ceny przekraczały 130 zł/MWh[5][8][6].
Co wpływa na podaż i popyt zielonych certyfikatów?
Podaż certyfikatów zależy bezpośrednio od liczby instalacji wytwarzających energię OZE. Im więcej działających farm wiatrowych, paneli fotowoltaicznych czy biogazowni, tym więcej certyfikatów trafia na rynek[1]. Technologiczne postępy oraz rozwój inwestycji w OZE wpływają na wzrost tego wskaźnika.
Popyt kształtowany jest przez obowiązek umorzenia certyfikatów przez sprzedawców energii oraz dużych odbiorców. Ten obowiązek stanowi procentowy udział zakupionej energii, który musi pochodzić z OZE. Regulacje rządowe określają poziom takiego obowiązku (zwany często „obowiązkiem OZE”) i mają kluczowe znaczenie dla poziomu popytu na certyfikaty[3][7][9].
W latach 2026–2028 obowiązek umorzenia ma kształtować się na poziomie odpowiednio: 13%, 12% i 11% kupowanej energii[3]. Obniżenie tego obowiązku redukuje popyt na certyfikaty i powoduje presję spadkową na ich ceny[3][7].
Dlaczego regulacje państwowe mają duże znaczenie dla cen certyfikatów?
Zielone certyfikaty są instrumentem wrażliwym na zmiany regulacyjne. Poziom obowiązku umorzenia, decyzje administracyjne i możliwe korekty systemu prawnego wpływają na równowagę rynku i cenę prawa majątkowego[3][9].
Kiedy rząd obniża poziom obowiązku umorzenia, rynek interpretuje to jako sygnał słabszego popytu w przyszłości, co prowadzi do spadku notowań certyfikatów[7][9]. Przy braku mechanizmów równoważących oferuje się coraz więcej certyfikatów względem obowiązku, co skutkuje nadpodażą i niższymi cenami[5][6].
Z kolei podniesienie poziomu obowiązku lub wprowadzenie nowych wymogów zasilających popyt wywiera presję wzrostową na ceny. Zmiany te mogą powodować gwałtowne ruchy cen, nawet przy stabilnej produkcji energii ze źródeł odnawialnych[7].
Jakie są historyczne trendy cen zielonych certyfikatów?
Ceny zielonych certyfikatów cechowały się istotnymi wahaniami w ostatnich latach. W 2021 i 2022 roku notowano wysokie wartości, odpowiednio około 191,27 zł/MWh i 187,47 zł/MWh[10]. W 2023 roku średnia cena spadła do 148,46 zł/MWh, co związane było ze znacznym obniżeniem poziomu obowiązku umorzenia z 18,5% do 12%[10].
W ciągu roku zdarzały się gwałtowne spadki i wzrosty cen: na przykład z 130,09 zł/MWh w sierpniu do 66,24 zł/MWh we wrześniu[7]. Dostępne są też dane z 2024 i 2025 roku, wskazujące na rekordowo niskie notowania – w lutym 2025 roku cena spadła nawet do 24,31 zł/MWh, co jest najniższym poziomem w 20-letniej historii systemu[6].
Spadek cen przekłada się na niższe koszty certyfikatów ponoszone przez podmioty zobowiązane oraz na oszczędności dla odbiorców energii – według szacunków w 2023 roku odbiorcy końcowi zaoszczędzili średnio 16,87 zł/MWh względem roku wcześniejszego[10].
Jaki wpływ ma cena zielonych certyfikatów na rynek energii i inwestycje w OZE?
Cena certyfikatów wpływa na opłacalność inwestycji w odnawialne źródła energii. Wyższe notowania oznaczają większe przychody dodatkowe dla producentów energii z OZE, co sprzyja rozwojowi nowych instalacji[3][10].
Niskie ceny prowadzą do ograniczenia rentowności części projektów, zwłaszcza tych mniej efektywnych lub nowych. W efekcie może to spowalniać ekspansję technologii odnawialnych na rynku[5][6].
Z punktu widzenia odbiorców energii, niższa cena certyfikatów powoduje zmniejszenie kosztów ponoszonych w ramach obowiązku umorzenia, co przekłada się na niższe rachunki za prąd[10]. Jednak udział kosztów certyfikatów w finalnej cenie energii jest obecnie relatywnie niewielki, co ogranicza efekt ich zmian na końcowy koszt dla konsumenta[3].
Jakie są prognozy dotyczące cen zielonych certyfikatów w najbliższych latach?
Prognozy rynku wskazują, że ceny certyfikatów będą nadal wrażliwe na zmiany regulacyjne oraz dynamikę podaży i popytu. Planowane obniżenie obowiązku umorzenia na lata 2026–2028 do poziomów 13%, 12% i 11% może osłabić popyt i utrzymać presję spadkową na ceny[3].
Jednak ewentualne zmiany polityki energetycznej lub nowe mechanizmy wsparcia mogą zmienić ten trend, stymulując wzrost zapotrzebowania na certyfikaty. Również rozwój inwestycji OZE, zwłaszcza w technologii fotowoltaicznej i wiatrowej, będzie kształtować poziom podaży, co wpłynie na ceny[1][7][9].
W efekcie rynek certyfikatów pozostaje wysoce zależny od czynników zewnętrznych i wymaga bieżącego monitorowania przez wszystkich uczestników obrotu energią odnawialną.
Materiały źródłowe
- https://systemy-fotowoltaika.pl/zielone-certyfikaty-energii-co-to-jest-i-jak-dzialaja/
- https://greendeal2021.pl/zielone-certyfikaty-co-trzeba-wiedziec-inwestujac-w-oze
- https://businessinsider.com.pl/gospodarka/zielone-certyfikaty-i-kontrakty-roznicowe-jak-naprawde-finansujemy-oze/phgcml9
- https://industrial.cba.pl/zielone-certyfikaty-co-ich-cena-mowi-o-rynku/
- https://energiaporadnik.pl/ile-kosztuje-zielony-certyfikat-i-od-czego-zalezy-jego-cena/
- https://www.gramwzielone.pl/energia-wiatrowa/20307159/zielone-certyfikaty-najtansze-w-historii-szef-pse-trzeba-je-zlikwidowac
- https://www.gramwzielone.pl/trendy/20164787/zalamanie-na-rynku-zielonych-certyfikatow-stalo-sie-faktem
- https://www.rachuneo.pl/artykuly/zielone-certyfikaty
- https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/apel-do-rzadu-rozporzadzenie-zielone-certyfikaty-OZE-13851.html
- https://www.axpo.com/pl/pl/newsroom/media-releases/2024/zielone-certyfikaty-w-2023-i-2024-roku.html
elektrosiec.pl to portal tworzony przez zespół pasjonatów i ekspertów, którzy z zaangażowaniem śledzą rozwój energetyki, OZE i nowoczesnych technologii. Łączymy naukę z praktyką, oferując rzetelne analizy, praktyczne poradniki i aktualności dla osób szukających sprawdzonych informacji. U nas znajdziesz inspiracje, porady i wiedzę, które pomogą podejmować świadome decyzje w świecie energii.